Βενεζουέλα: Η μάχη διαδοχής μετά την απαγωγή Μαδούρο και το δίλημμα της Ουάσιγκτον

Η Βενεζουέλα εισέρχεται σε μια από τις πιο αβέβαιες και καθοριστικές φάσεις της σύγχρονης ιστορίας της, δύο ημέρες μετά την απαγωγή και μεταφορά του προέδρου Νικολάς Μαδούρο στις Ηνωμένες Πολιτείες, έπειτα από αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση. Ο ίδιος, εμφανιζόμενος ενώπιον αμερικανικού δικαστηρίου, δήλωσε «αιχμάλωτος πολέμου», πυροδοτώντας νέο κύκλο διεθνών αντιδράσεων και εσωτερικών ανακατατάξεων.

Στην Ουάσινγκτον, αλλά και στο Καράκας, το ερώτημα δεν είναι πλέον το μέλλον του Μαδούρο, αλλά ποιος θα ηγηθεί της χώρας στην επόμενη ημέρα.

Δύο πόλοι εξουσίας στη μετά-Μαδούρο εποχή

Δύο πρόσωπα αναδεικνύονται ως οι βασικοί πόλοι εξουσίας στη μεταβατική περίοδο, από τη μία η Ντέλσι Ροντρίγκεζ, αντιπρόεδρος και κεντρικό στέλεχος του καθεστώτος Μαδούρο, και από την άλλη η ηγέτιδα της αντιπολίτευσης και νομπελίστρια Ειρήνης 2025, Μαρία Κορίνα Ματσάδο.

Για τη Δύση και μεγάλο μέρος της διεθνούς κοινής γνώμης, η Ματσάδο φαντάζει ως η «φυσική επιλογή» καθώς έχει το προφίλ της φιλελεύθερης, αντικαθεστωτικής, με σαφές μεταρρυθμιστικό αφήγημα. Ωστόσο, αυτή η εικόνα δεν ταυτίζεται πλήρως με τις εκτιμήσεις των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών.

Η CIA και το σενάριο «ελεγχόμενης μετάβασης»

Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται η Wall Street Journal, πρόσφατη απόρρητη αξιολόγηση της CIA, η οποία παρουσιάστηκε στον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ και σε στενό κύκλο ανώτερων αξιωματούχων, καταλήγει στο συμπέρασμα ότι κορυφαία στελέχη του υφιστάμενου καθεστώτος, συμπεριλαμβανομένης της Ντέλσι Ροντρίγκεζ, βρίσκονται σε καλύτερη θέση να ηγηθούν μιας προσωρινής κυβέρνησης, διασφαλίζοντας τη σταθερότητα και αποτρέποντας χάος στο Καράκας.

Η αξιολόγηση αυτή φέρεται να έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην απόφαση του Τραμπ να μην υποστηρίξει ανοιχτά τη Ματσάδο, επιλέγοντας ένα μοντέλο «ελεγχόμενης μετάβασης» αντί μιας απότομης αλλαγής εξουσίας.

Το όραμα Ματσάδο: «Ενεργειακό κέντρο της Αμερικής»

Παρά την έλλειψη στήριξης από τον Λευκό Οίκο, η Μαρία Κορίνα Ματσάδο επιχειρεί να κεφαλαιοποιήσει τη διεθνή συγκυρία. Μιλώντας στο Fox News, δήλωσε πως στόχος της είναι να μετατρέψει τη Βενεζουέλα —χώρα με τα μεγαλύτερα επιβεβαιωμένα αποθέματα αργού πετρελαίου στον κόσμο— στο «ενεργειακό κέντρο της Αμερικής».

«Θα φέρουμε κράτος δικαίου, θα ανοίξουμε τις αγορές και θα διασφαλίσουμε ασφάλεια για τις ξένες επενδύσεις», ανέφερε, στέλνοντας σαφές μήνυμα προς τις διεθνείς αγορές και τις πετρελαϊκές εταιρείες.

Η ίδια επιβεβαίωσε ότι δεν έχει επικοινωνήσει με τον Ντόναλντ Τραμπ από τον Οκτώβριο, ενώ δήλωσε αποφασισμένη να επιστρέψει στη Βενεζουέλα «το συντομότερο δυνατόν», παρά το δυσμενές πολιτικό περιβάλλον.

Σταθερότητα ή ρήξη;

Το διακύβευμα για τις Ηνωμένες Πολιτείες είναι κρίσιμο, καθώς μια ριζική πολιτική αλλαγή με την Ματσάδο θα έφερνε αβέβαιες συνέπειες, ενώ μια μεταβατική λύση με πρόσωπα του παλιού καθεστώτος, που γνωρίζουν τους μηχανισμούς εξουσίας και μπορούν να αποτρέψουν την κατάρρευση του κράτους.

Την ίδια ώρα, στο εσωτερικό της Βενεζουέλας, η κοινωνία παραμένει βαθιά διχασμένη, ενώ οι ένοπλες δυνάμεις και οι δομές ασφαλείας αποτελούν τον καθοριστικό παράγοντα για το ποιος θα επικρατήσει τελικά.